Ciekawostki

Bębny i basy kaliskie - ruszyły warsztaty budowy instrumentów ludowych

Bębny i basy kaliskie - ruszyły warsztaty budowy instrumentów ludowych
Zdjęcie: Anna Gałczyńska/CKiS

W kwietniu Centrum Kultury i Sztuki w Kaliszu rozpoczęło nowy projekt z Mistrzem tradycji - warsztaty budowy instrumentów ludowych z Krzysztofem Rospondkiem w podostrowskiej wsi Kocina. W zajęciach, które potrwają do listopada, dwóch dorosłych uczestników uczy się budowy bębnów i basów kaliskich.

Dominik Mizera z Goliny i Michał Przybył z Gorzyc Wielkich podczas pierwszych dwóch miesięcy zajęć zapoznawali się z poszczególnymi etapami tworzenia zaplanowanych instrumentów. Mistrz przedstawił konstrukcję i zasady działania bębnów: obręczowego i osznurowanego, a uczniowie własnoręcznie rozpoczęli ich budowę...

Bębny składają się z korpusów i kilku listew, które trzeba odpowiednio nagiąć i skleić. Uczestnicy warsztatów pod okiem mistrza Rospondka rozpoczęli prace od wycinania i szlifowania listew. Przygotowali także korpusy instrumentów: wąski i długi na 14 cali do „obręczówki” oraz szeroki i dłuższy na dwumembranowy baraban. Każdą z tych listew trzeba było parować w specjalnych urządzeniu, a po godzinie w ciągu kilku minut nagiąć do pożądanego kształtu koła. Po zabezpieczeniu zaciskami wygiętych listew, które wyglądały wówczas jak „najeżona” konstrukcja, Michał i Dominik pozostawiali je do wyschnięcia. Na koniec mogli skleić gotowe konstrukcje bębnów. Tak powstały podstawy dwóch instrumentów.

Kolejnym etapem warsztatów, do którego w maju przystąpili uczniowie, było wyprawianie skór zwierzęcych na membrany. Po namoczeniu ich w zaprawie z wapnem – przystąpili do długotrwałego mozolnego oczyszczania z resztek organicznych i włosów zwierzęcia. Po wyprawieniu skór można będzie naciągnąć membrany na korpusy bębnów – dwie na baraban oraz jedną na obręczowy. Tak powstają kaliskie instrumenty ludowe pod okiem Krzysztofa Rospondka.

Celem projektu jest kultywowanie i popularyzacja zanikających tradycji wielkopolskich w zakresie budowy instrumentów regionalnych. Bębny osznurowane i obręczowe oraz przede wszystkim basy zwane „kaliskimi” stanowiły sekcję rytmiczną i burdonową w tradycyjnych kapelach wiejskich XIX i połowy XX wieku w Kaliskiem. Muzyka grana na tych instrumentach dopełniała melodie skrzypka. „Grocze” zazwyczaj stanowili skład muzyczny: skrzypce i bęben lub skrzypce i basy, rzadziej w pełnym trzyosobowym zestawieniu. Bez takiej muzyki nie mogło obejść się kaliskie czy ostrowskie wesele. Zadanie „Bębny i basy kaliskie” ma przyczynić się do ochrony i kontynuacji regionalnego dziedzictwa kulturowego i zachowanie wiedzy Mistrza Tradycji.


Źródło: Anna Gałczyńska/CKiS




Z regionu


Czytaj również